سيد علي اكبر قرشي
43
قاموس قرآن ( فارسي )
نجم : 48 . قنية چنان كه راغب و غيره گفته بمعنى مال ذخيره شده است . در لغت آمده « قنى المال قنوا » مالرا براى خودش جمع كرد نه براى تجارت ظاهرا مراد از قنية چنان كه در الميزان هست اموالى است كه باقىاند مثل خانه ، باغ ، مركب و غيره يعنى : خدا همان است كه بىنياز كرد و اموال باقى عطا نمود بنا بر اين « اقنى » ذكر خاصّ بعد العامّ است احتمال دارد اقناء بمعنى ارضاء باشد در اقرب آمده : « اعطاه اللَّه و اقناه » خداوند به او چيزى داد كه با آن اطمينان پيدا كرد ، در الميزان از امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه نقل شده : « اغنى كلّ انسان بمعيشته و ارضاه بكسب يده » . قهر . غلبه و ذليل كردن و در هر يك به كار رود ( راغب ) * ( فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلا تَقْهَرْ ) * ضحى : 9 . يتيم را ذليل و بىچاره مكن ( و آن بواسطهء از بين بردن مال اوست ) و آن تقريبا مرادف با ظلم است . قهر بمعنى غلبه توأم است با توانائى مثل * ( وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قاهِرُونَ ) * اعراف : 127 . يعنى : ما بالا دست آنهائيم ما به آنها چيرهايم ظاهرا « قاهرون » خبر بعد از خبر است . چنان كه در آيهء * ( وَهُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِه ) * انعام : 18 . « فوق » خبر بعد از خبر است يعنى : او غالب و بالا دست بندگانش مىباشد . قهّار : صيغهء مبالغه و از اسماء حسنى است و شش بار در قرآن كريم به كار رفته * ( أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ الله الْواحِدُ الْقَهَّارُ ) * يوسف : 39 . آيا ارباب ضدّ هم و پراكنده بهتر است يا خداى يكتا و بسيار غالب و توانا . * ( وَبَرَزُوا لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ ) * ابراهيم : 48 . بسيار قاهر توأم با بسيار توانا است . قاب : * ( ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى . فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى . فَأَوْحى إِلى عَبْدِه ما أَوْحى ) * نجم : 8 - 10 . در مجمع فرموده قاب ، قيب ، قاد ، قيد عبارت است از مقدار شىء يعنى سپس نزديك و نزديكتر شد و باندازهء دو كمان يا نزديكتر بود سپس ببندهء خدا وحى كرد آنچه وحى